Vandaag worden in Jordanië de grootste betogingen verwacht sinds het uitbreken van de revoluties in de Arabische wereld. Het belooft heet te worden. Vorige week kwam het voor het eerst tot geweld op straat.

Elke vrijdag zakken vijfhonderd à duizend linkse activisten en studenten af naar het centrum van Amman voor hun wekelijkse betogingen. Ze eisen de oprichting van een speciaal gerechtshof tegen corruptie en een nieuw kiessysteem. Verder willen ze lagere prijzen voor voedsel, een verlaging van de BTW en de oprichting van een echte leraarsvakbond.

Enkele weken geleden wilde koning Abdullah II op de eisen van de betogers anticiperen en stuurde de regering van Samir Rifai naar huis. Dat voldoet niet aan de eisen van de betogers.

In het Koninkrijk van de Saaiheid – zoals het Britse blad The Economist Jordanië ooit labelde – benoemt Koning Abdullah II de eerste minister direct. Daarom snakt de oppositie naar een nieuw kiessysteem en dus grondwettelijke hervoming. Weinigen zeggen het on-the-record, maar inprincipe wil men de macht van de koning beperken.

Maar niet iedereen denkt er zo over. ‘We hebben geen behoefte aan clowns, die elke week tegen niets staan te betogen’, zegt een lokale winkelier in het stadscentrum van Amman. ‘Ze doen alsof we in Egypte of Tunesië leven. Alles is in orde in Jordanië. Koning Abdullah is een goede heerser.’

De winkeliers zijn er niet mee gediend dat vrijdags, op de dag van het gebed voor hun ogen betoogd wordt. ‘Dat schaadt onze inkomsten’, vertelt de winkelier. Het is de enige vrije dag in de moslimwereld. Winkels mogen hun deuren openhouden. In die zin is de dag vergelijkbaar met zaterdagen in Europa.

Protests turned violent – Amman 18 February from Rafael Porto Carrero on Vimeo.

Vorige vrijdag landen acht betogers in het ziekenhuis na stokslagen van regeringstrouwe tegendemonstranten. ‘Vele collega’s uit de buurt hebben stokken genomen om de onnozelaars te verjagen’, vertelt de jongeman. ‘Morgen zullen we ze elimineren.’

Het klinkt spontaner dan het misschien zou kunnen zijn. Enkele Jordaanse media speculeren erop dat het parlementslid Yehya Saud achter de aanvallen zit. Hij zou een groep van 50 tot 100 mannen persoonlijk 50 à 100 Jordaanse Dinar betaald hebben om geweld te gebruiken tegen de betogers.

Saud ontkent in alle talen, maar noemt de betogers wel ‘schorriemorrie, die illegaal demonstreren. Daarvoor heb je een vergunning van de staat nodig.’

Toch zal het Moslimbroederschap, de grootste en best georganiseerde oppositiepartij, vandaag na enkele weken afwezigheid de betogers opnieuw vervoegen. Er worden zelfs tot 20.000 mensen in Amman verwacht. Ook op andere plaatsen zullen manifestaties plaatsvinden.

Het hoeft misschien niet gezegd te worden, maar de eisen van de islamisten verschillen zeer sterk van de linkse jongens. Maar dat is stof voor een ander artikel.